Vriendschapsfraude

🧵 Kern van het nieuws

• Twee mannen zijn aangehouden in een onderzoek naar vriendschapsfraude (ook wel “emotiefraude”), waarbij 8 slachtoffers samen meer dan 1 miljoen euro verloren.

• De zaak startte na een klacht van een 72‑jarige vrouw uit Oostende, die 118.000 euro verstuurde naar een fictief online profiel. Ze verstopte het geld in boeken en verzond het via de post.

🚔 Onderzoek & arrestaties

• Politie Oostende vond 7 extra dossiers van dezelfde fraudevorm.

• Huiszoekingen in Turnhout, Mol, Mechelen en Tilburg (NL).

• In Mol werd een Belgische man van Ghanese afkomst opgepakt en verdacht van:

  • oplichting

  • witwassen

  • misbruik van vertrouwen

  • lidmaatschap van een criminele organisatie

• Een tweede verdachte werd in Tilburg gearresteerd, maar nog niet overgeleverd.

⚠️ Waarschuwing aan het publiek

• Politie en parket benadrukken dat steeds meer mensen slachtoffer worden van vriendschapsfraude.

• Ze roepen op tot extra waakzaamheid:

  • “Maak nooit geld over naar iemand die je uitsluitend online kent.”

📅 Preventie

• Politiezone Oostende organiseert op 26 september een infosessie over cybercriminaliteit.

👤 Getuigenis

• Ook Marianne getuigde recent in het programma Winwin over hoe zij 120.000 euro verloor aan een zogenaamde droomman uit Bordeaux.

🔹 Belangrijkste punten

• Twee mannen opgepakt in een onderzoek naar vriendschapsfraude (emotiefraude).

• 8 slachtoffers verloren samen meer dan 1 miljoen euro.

• De zaak begon na een klacht van een 72‑jarige vrouw uit Oostende, die 118.000 euro verstuurde naar een fictief online profiel.

• Het geld werd in boeken verstopt en via de post verzonden op instructie van de oplichters.

• Politie vond 7 extra dossiers met dezelfde werkwijze.

• Huiszoekingen in Turnhout, Mol, Mechelen en Tilburg (NL).

• In Mol werd een Belgische man van Ghanese afkomst opgepakt; verdacht van:

  • oplichting

  • witwassen

  • misbruik van vertrouwen

  • lidmaatschap van een criminele organisatie

• Een tweede verdachte werd in Tilburg gearresteerd, maar nog niet overgeleverd.

• Politie en parket waarschuwen: steeds meer slachtoffers, vooral via sociale media.

• Advies: “Maak nooit geld over naar iemand die je uitsluitend online kent.”

• Infosessie cybercriminaliteit op 26 september in Oostende.

• Ook Marianne getuigde recent over hoe zij 120.000 euro verloor aan een zogenaamde droomman uit Bordeaux.

Kernantwoord: Mensen kennen vriendschapsfraude nauwelijks omdat het psychologisch ontworpen is om onzichtbaar te blijven: het speelt zich af in privérelaties, activeert schaamte, ondermijnt zelfvertrouwen en misbruikt sociale normen waardoor slachtoffers zwijgen. Daardoor blijft het fenomeen jarenlang onder de radar.

🧠 Waarom mensen dit niet kennen — de psychologische kernmechanismen

1️⃣ Schaamte‑mechanisme

Slachtoffers voelen zich vaak dom, naïef of misleid — zelfs al zijn ze dat niet. Schaamte is een krachtige sociale rem:

• mensen praten er niet over

• ze melden het niet

• ze waarschuwen anderen niet

Daardoor blijft het fenomeen stil en lijkt het alsof het amper voorkomt.

2️⃣ Privé‑context

Vriendschapsfraude gebeurt in één‑op‑één gesprekken:

• WhatsApp

• Facebook Messenger

• datingapps

• e‑mail

Er is geen publiek forum waar anderen kunnen ingrijpen. Psychologisch voelt het als een intieme relatie, niet als een risico. Wat privé is, blijft verborgen — ook de misleiding.

3️⃣ Cognitieve dissonantie

Wanneer iemand veel tijd, emotie of geld investeert, ontstaat een mentale spanning:

“Als ik toegeef dat dit fraude is, moet ik toegeven dat ik me heb laten misleiden.” Om die pijn te vermijden, blijven mensen geloven in het verhaal van de oplichter. Ze herkennen de fraude dus niet, zelfs wanneer signalen duidelijk zijn.

4️⃣ Sociale normen

We zijn opgevoed met:

• vertrouwen geven

• beleefd blijven

• niet oordelen

• mensen het voordeel van de twijfel geven

Oplichters misbruiken precies die normen. Daardoor herkennen mensen het niet als “fraude”, maar als “iemand die hulp vraagt”.

5️⃣ Illusie van immuniteit

Veel mensen denken:

“Ik ben te slim om hierin te trappen.” Dat is een psychologische bias. Het maakt dat ze waarschuwingen negeren en signalen niet herkennen. Ironisch genoeg maakt die overtuiging hen juist kwetsbaarder.

6️⃣ Emotionele honger

Oplichters richten zich op:

• eenzaamheid

• verlies

• scheiding

• rouw

• onzekerheid

Wanneer iemand emotioneel openstaat, wordt het contact betekenisvol. Het voelt niet als fraude, maar als verbinding. En verbinding is iets wat mensen niet wantrouwen.

7️⃣ Gebrek aan taal

Tot voor kort bestond er geen duidelijke term voor deze vorm van misleiding. Zonder taal kun je een fenomeen niet benoemen. Zonder benoeming kun je het niet herkennen. Zonder herkenning kun je het niet voorkomen.

🔍 Waarom dit fenomeen zo lang onder de radar bleef

• Slachtoffers zwijgen → geen sociale verspreiding

• Media berichten pas bij grote bedragen → lage zichtbaarheid

• Politie ziet pas patronen wanneer dossiers worden gekoppeld

• Gemeenschappen interpreteren het als “persoonlijke drama’s”, niet als georganiseerde misdaad

Het resultaat: een groot probleem dat jarenlang onzichtbaar bleef.